مردی که با خودش دوئل کرد

یادداشتم بر فیلم بی خبری، مندرج در سایت سینما پرس 18 مرداد 92

لینک مطلب: http://www.cinemapress.ir/news/43768/%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B4-%D8%AF%D9%88%D8%A6%D9%84-%DA%A9%D8%B1%D8%AF

تازه‌ترین فیلمی که تام کروز در آن بازی کرده است «بی‌خبری» نام دارد که برگردان عنوان اصلی فیلم یعنی  Oblivion است. این کلمه معانی دیگری نیز نظیر فراموشی دارد اما تحت الفظی است و با توجه به ماهیت فیلم «بی‌خبری» برگردان بهتری از این عنوان به شمار می‌رود.

جوزف کوزینسکی کارگردان فیلم «بی‌خبری» است که پیش از این تهیه و کارگردانی چند سریال را در کارنامه خود داشته و غیر از فیلم ترون اثر سینمایی دیگری در کارنامه‌اش مشاهده نمی‌شود. دومین فیلم وی نیز اما اثری علمی تخیلی است که مثل فیلم اول قهرمانی برای نجات جهان دارد.

باز هم تهدید پایان جهان

«بی‌خبری» فیلمی حساب شده و خوش‌ساخت است و این موضوع از همان نماهای ابتدایی قابل مشاهده است. تجربیات کارگردان در زمینه سریال سازی وی را به مخاطب‌محوری فیلم سوق داده و برای همین فیلم علیرغم محیط سرد و ایزوله‌ای که اغلب فیلم‌های تخیلی فضایی دارند به دور است و این موضوع اهمیت بیشتری پیدا می‌کند وقتی که بدانید داستان آن در سال 2077 و پس از نابودی سطح زمین به دلیل نبردهای اتمی می‌گذرد.

فیلم از بازیگران خیلی مشهوری بهره‌مند نیست و حضور مورگان فریمن نیز کمکی به این موضوع نمی‌کنذ چرا که نقش مناسبی ندارد و بازی قابل توجهی از وی نمی‌بینیم. برای همین عمده بار داستان بر دوش جک است که کروز نقش وی را بازی می‌کند. قهرمانی که فریب سیستم‌های ناشناخته‌ای را خورده و این سیستم که معلوم نیست چرا هرگز هویت آن مشخص نمی‌شود با پاک کردن حافظه وی از او نسخه‌های بدلی ساخته تا ماشین‌های کروی شکلی را با نام «درون» که مسئول حفاظت از سطح زمین در برابر موجوداتی به نام کرکس‌ها هستند محافظت و تعمیر کنند.

تاثیرات فیلم‌های کلاسیک

کارگردان در برخی صحنه‌ها گوشه چشمی به قسمت سوم جنگ‌های ستاره‌ای جورج لوکاس دارد و به ویژه در سکانس تعقیب جک توسط سه درون میزانسن مشابه‌ای با فرار هان سلو و چوباکا از دست سفینه‌های دارت ویدر در غارهای میان صخره‌ای را مشاهده می‌کنیم.

در یکی از سکانس‌ها نیز جک به فردی درست شبیه خودش بر‌خورد که بعدها می‌فهمد تکثیر شده خودش است و به ناچار با وی مبارزه می‌کند. صحنه‌ای که در سکانس پایانی فیلم کلاسیک «فرزندان ناتنی زمین» می‌بینیم و در آن قهرمان فیلم به ناچار خودش را که در سفر زمان تکثیر شده به قتل می‌رساند تا بتواند مانع انهدام جهان شود. این موارد نشان می‌دهد که فیلمنامه نویس و کارگردان علاقه زیادی به آثار تخیلی دارند و به شدت متاثر از سینمای تخیلی کلاسیک هستند.

فضاها و شخصیت‌های دیگر فیلم هم با وجود ژانر علمی تخیلی فیلم به آدم‌های امروزی شبیهند و از غذاهای عجیب غریب و وسایل شگفتی آور ساخته شده بر پایه تکنولوژی سال 2077 خبری نیست و به نظر می رسد فیلمنامه نویس و کارگردان بیشتر بر ضمایر انسانی و نیازهای مشترک بشری تاکید دارند تا این که بخواهند به این موارد بپردازند. به همین خاطر هم هست که صحنه‌های اکشن کمی در فیلم را شاهد هستیم و بخش مهمی از تعلیق و جذابیت فیلم به ارتباط بین آدمهای فیلم باز می گردد.


خاطرات قشنگ گذشته

جک از ابتدای فیلم خاطراتی را به یاد می‌آورد که در آنها زنی در کنار اوست. این در حالی است که این زن، همسر فعلی وی نیست. او ابتدا فکر میکند که اینها فقط خواب است اما با پا گذاشتن به برجی که لوکیشن خوابهای اوست همه چیز را به یاد می‌آورد و سقوط یک سفینه که همسر حقیقی وی در آن به خواب مصنوعی رفته و حالا پس از شصت سال به زندگی باز می‌گردد نوع تفکر و شیوه زندگی او را تغییر می‌دهد.

جک می‌فهمد که حافظه وی به عمد پاک شده تا متوجه نشود افرادی که دشمن کره زمین و با نام کرکس ذکر می‌شوند دوستان قدیمی وی و انسان هستند و او فرمانده قبلی آنها بوده است.

قبل از این موارد وی محلی دست نخورده در دل دره ای عمیق را مامن خلوتگاه خود کرده که در آن صفحه‌های قدیمی موسیقی و کتابهای چاپی گذشته را جمع آوری کرده و گه گاه به آنجا سر می زند. وقتی جک برای آخرین بار به آنجا می رود زیرا قرار است با همسر فعلیش به تایتان بروند متوجه می شود که اینها گذشته وی هستند و تایتانی وجود ندارد و همه دورغ حاکمیتی است که تت خوانده می شود. برای همین سر به شورش می گذارد تا آینده زن حقیقی و فرزندی را که در آینده خواهند داشت در همین دره آغاز کند.

می بینیم که داستان بیشتر بر مشترکات فطری بشری است تا این که بر پایه تکنولوژی و موارد معمول فیلم های علمی تخیلی بنا شده باشد و همین موضوع این فیلم را برای مخاطب امروزی دیدنی می‌کند که البته دلیلی بر ضعفهای مورد اشاره درباره آن نیست.

 

/ 0 نظر / 19 بازدید